śr. Gru 2nd, 2020

info-Kętrzyn24

Najważniejsze informacje z ziemi kętrzyńskiej

Przywilej lokacyjny Kętrzyna z 1357 roku

2 min read

źródło: Facebook/NaszKętrzyn.pl

663 lata temu Kętrzyn otrzymał przywilej lokacyjny, wystawiony przez komtura Bałgi Hansa Schindekopa, „za zgodą czcigodnego brata Winrycha von Kniprodego, naszego wielkiego mistrza” na ręce zakontraktowanego zasadźcy, a zarazem pierwszego sołtysa Henryka Padeluche z Lubeki.

Przywilej lokacyjny na prawie chełmińskim był ostatnim aktem kończącym proces tworzenia osady. Na samym początku w miejscu obecnego zamku krzyżackiego znajdował się gród należący do pruskiego ludu Bartów. Po zajęciu tego terenu przez rycerzy Zakonu Krzyżackiego w 1326 roku zbudowali strażnicę Rastenburg. W tym samym czasie powstała strażnica w Sątocznie. Były to najdalej wysunięte strażnice w kierunku Litwy w tamtym okresie podboju i kolonizacji ziem pruskich. Dopiero w 1328 roku powstała kolejna strażnica w Garbnie.

W 1343 roku wielki mistrz Ludolf Koenig nadał 33 łany (554,4 ha) czterem lennikom w lesie o nazwie Kvedin, dzisiaj to nazwa Kwiedzenia. W związku z tym zaczęło wzrastać zainteresowanie osadnictwem. W 1345 roku na tereny Zakonu Krzyżackiego najechali książęta litewscy – Olgierd, Kiejstut. Litwini zaatakowali Kętrzyn możliwe, ze względu na prawdopodobne rozpoczęcie budowy nowego miasta. Spalono w tym czasie drewnianą strażnicę. Następny najazd nastał w 1347 roku, gdzie nie zniszczono kolejnej strażnicy, lecz jedynie zabudowę miejską Kętrzyna.

Murowany zamek zaczęto budować w połowie XIV wieku, a zakończenie budowy zamku nastąpiło w 1374 roku. Warownia była podwaliną dla rozwoju miasta.  

Wracając do przywileju lokacyjnego z 1357 roku przyznał miastu 102 łany (1713,6 ha). Miasto nadane zostało w dziedziczenie i wieczyste posiadanie sołtysowi, Henrykowi Pedueluche. 4 lany (67,2 ha) przypadły kościołowi, jako wolne od czynszu uposażenie i podobnie 8 łanów (134,4 ha) wolnych od czynszu wspomnianemu sołtysowi i jego spadkobiercom wraz z urzędem sołeckim, domem i parcelą w mieście. 40 łanów (672 ha) przeznaczono na wspólny użytek mieszkańcom. Dotyczyło to pastwisk dla bydła, żerowisk dla świń w dąbrowach oraz łąk, dla zbioru paszy na okresy zimowe. Reszta łanó przeznaczona była na parcele budowlane w obrębie zabudowy miejskiej.

Przywilej lokacyjny na prawie chełmińskim pozwalał kętrzyńskim mieszczanom na dziedziczenie prawa nawet w linii żeńskiej, dawało im samorząd, dopuszczało wykup urzędu sołeckiego, można było powoływać radę miejską, ławę sądową oraz desygnować burmistrza.

Więcej o prawach i przywilejach mieszczan Kętrzyńskich znajdą państwo w książce Kętrzyn – Dzieje miasta pod redakcją Stanisława Achremczyka.

2 thoughts on “Przywilej lokacyjny Kętrzyna z 1357 roku

  1. Więcej o prawach i przywilejach mieszczan kętrzyńskich działo się w latach 90 XX w. Polityka gospodarcza doprowadza do całkowitej przemiany miasta przemysłowego na miasto seniorów. W mieście zlikwidowano najwieksze zakłady przemysłowe: mleczarnię, drożdżownie, cukrownie, browar, Warmie. Po 2000r. w zamian rozbudowano parki, skwery, trawniki, pomost i park rozrywki oraz fundnieto dla Wegorzewa ośrodek wypoczynkowy.

  2. Bardzo trafna diagnoza,warto i trzeba o tym mówić ,bo to dotyczy Kętrzyna.
    Mniej bym się ekscytowal miastem pruskim pod nazwą Rastenburg,chociaż historię powinno się znać.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *